دوحه - ایرنا - زمانی که رژیم سعودی در تلاش برای رفع معضل بیکاری، شمار زیادی از کارگران خارجی را اخراج و بر درآمدهای آنها مالیات وضع کرد، شاید هیچگاه فکر نمی کرد تلاش ناکام برای حل این معضل موجب زایش بحران دیگری در حوزه نیروی متخصص عربستان شود....
جهت دسترسی به تمامی امکانات وب سایت نیاز است وارد حساب کاربری خود شوید درصورتی که هنوز نام کاربری ایجاد نکرده اید از کلید ثبت نام یا جهت ورود بحساب کاربری خود از کلید ورود استفاده نمایید   ورود | ثبت نام | مرور اخبار

زایش بحران نیروی کار متخصص

خبرگزاری جمهوری اسلامی : ناکامی عربستان در حل بیکاری

کارگران خارجی در دهه های گذشته نقش مهمی را در اقتصاد کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس به ویژه عربستان به عنوان بزرگ ترین و پر جمعیت ترین کشور این حوزه ایفا کرده اند.
این کارگران که عمدتا از کشورهای هند، فیلیپین، بنگلادش و اندونزی و حتی مصر هستند، در کنار کارهای مربوط به منازل سعودیها، بخش های خدماتی و به ویژه بخش ساخت و ساز در این کشور را بر عهده داشتند.
بنابر سنتی در شبه جزیره عربستان مرسوم بوده، امروز هم کمتر خانواده ای در این کشور را می توان مشاهده کرد که دستکم از یک کارگر در منزل خود استفاده نکند . کارگران منازل وظایف متعددی بر عهده دارند که از رانندگی، باغبانی تا انجام امور منزل را شامل می شود.
ارزان بودن کارگران خارجی در حوزه ساخت و ساز، دست پیمانکاران مجری طرح ها را برای سرعت بخشیدن به فعالیت های خود باز گذاشته بود . پیمانکاران با به کارگیری کارگران در سه یا چهار شیفت متوالی، انجام طرح های توسعه ای عربستان را در زمانی کمتر از استانداردهای جهانی آماده بهره برداری می کردند.

** اقدامات بن سلمان علیه کارگران خارجی
کارگران خارجی در عربستان طی نیم قرن گذشته به بخش جدایی ناپذیر این کشور تبدیل شده اند. این افراد در عربستان بویژه در بخش های آموزشی، سازندگی، بهداشتی، پیمانکاری و فناوری به جامعه عربستان خدمت کرده اند.
بر اساس آمارهای منتشره، کارگران خارجی یک سوم جمعیت 33 میلیونی عربستان را تشکیل می دهند و این افراد در هشتاد درصد بخش خصوصی این کشور فعالیت دارند.
'محمد بن سلمان' ولیعهد سعودی دو سال پیش در یکی از مصاحبه های تلویزیونی خود از احتمال اجرای سازوکار آمریکایی برای کارگران خارجی و اعطای اقامت دائم یا 'کارت سبز' به برخی از آنها خبر داد و باعث ایجاد موجی از خوش بینی در میان آنها بویژه کسانی شد که از نیم قرن پیش ساکن عربستان بوده اند .
بن سلمان بعد از انتساب به عنوان ولیعهد، هرگز به این وعده عمل نکرد و حتی به نظر می رسد کاملا از این ایده عقب نشینی کرده است . او در برنامه ای با عنوان 'چشم انداز 2030' وعده بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی کشور و کاهش وابستگی به نفت را داده است .
یکی از بندهای سند 2030 ولیعهد سعودی کاهش شمار کارگران خارجی و بازگشایی درهای بخش های خصوصی به سوی شهروندان عربستانی و فراهم شدن یک میلیون و دویست هزار شغل برای آنها به امید کاهش نرخ 13 درصدی بیکاری به 9 درصد در سال 2020 است.
او در این راستا و بر خلاف وعده های اولیه خود، قوانین سختگیرانه تری علیه کارگران خارجی مقیم این کشور وضع کرد.
بر اساس این قوانین 'سعودی سازی مشاغل'، همه بخش های خصوصی و دولتی عربستان موظف شده اند، شهروندان جویای کار را جایگزین کارگران خارجی کنند. به همین منظور مالیات های سنگینی بر کارگران خارجی تحمیل شده است .
بنابر قوانین جدید هر سرپرست خانواده باید ماهانه 100 ریال سعودی معادل 27 دلار برای هر یک از افراد تحت تکفل خود پرداخت کند که این رقم در سال 2020 به 400 ریال (حدود 106 دلار ) افزایش خواهد یافت. افزون بر این تعرفه های خروج و بازگشت به این کشور سه برابر شده و مالیات های مربوط به تجدید اقامت و همچنین گواهینامه رانندگی و کارت خودرو افزایش یافته و علاوه بر حذف یارانه کالاهای اساسی، مالیات بر ارزش افزوده نیز افزایش یافته است.
تحمیل هزینه های زیاد به خارجی ها و خانواده های آنها در کنار کندی رشد اقتصادی عربستان موجب شده تا شمار زیادی از کارگران خارجی خروج از عربستان را بر ادامه حضور در این کشور ترجیح دهند.
بر اساس آمارهای رسمی عربستان، فقط 667 هزار کارگر خارجی سال گذشته میلادی این کشور را ترک کردند و از ابتدای طرح دولت برای اخراج کارگران خارجی در اواخر سال 2016 ، شمار کسانی که از عربستان خارج شده اند، به 800 هزار نفر رسیده است .
شمار کارگران خارجی در سه ماهه اول سال 2018 نسبت به مدت مشابه پارسال با 6 درصد کاهش به 10.2 میلیون نفر رسیده است. کارشناسان تاکید می کنند که این رقم ممکن است تا پایان سال جاری (2018) دو برابر شود.
بیش از نیمی از کارگران خارجی شاغل در عربستان، ماهانه حقوقی در حدود 3 هزار ریال یعنی حدود 800 دلار دریافت می کنند. این درآمد پایین نمی تواند زندگی خوبی برای آنها و خانواده هایشان فراهم کند، مخصوصا که مقامات عربستان همچنان در حال اجرای 'نظام کفالت' است و به این افراد اقامت دائم نمی دهد و نمی توانند تابعیت این کشور را اخذ کنند. لذا آنها چاره ای جز خروج از عربستان و رفتن به کشورهای دیگر حوزه خلیج فارس مانند کویت ، امارات ، قطر و عمان را ندارند.

** زایش بحران جدید، نبود کارگر متخصص
کارشناسان اقتصادی به توانایی مقامات عربستان در تحقق کاهش نرخ بیکاری در سایه اخراج کارگران خارجی خوشبین نیستند .
از جمله بخش هایی که از خروج کارگران خارجی متضرر شده، بخش ساخت و ساز است که در سایه حقوق بسیار پایین کارگران، یکی از بخش های فعال در اقتصاد عربستان محسوب می شد.
کارشناسان می گویند، بر اساس تحقیقات میدانی و نظرسنجی ها، شهروندان عربستان پست ها یا جای های خالی ناشی از خروج کارگران خارجی در بخش های خصوصی را پر نکرده اند. افزون بر این، لغو محدودیت اشتغال زنان عربستانی در بخش های دولتی و خصوصی دستکم در کوتاه مدت باعث افزایش نرخ بیکاری در این کشور خواهد شد.
سایت آمریکایی 'بیزنس اینسایدر' در این زمینه نوشت: کمبود شدید نیروی متخصص در بخش خصوصی عربستان پس از اخراج نیروهای خارجی، بسیار مشهود است .
این رسانه افزود: بخش خصوصی عربستان با مشکلات بیشتری در زمینه تعدیل نیروهای متخصص خارجی و اجرای سیاست بن سلمان در اعطای اولویت به سعودی ها در زمینه استخدام مواجه است.
به گفته این رسانه، کارفرمایان معتقدند که جوانان عربستانی تنبل و کم کار هستند و صلاحیت لازم برای انجام کارهای سودآور را ندارند و این امر بخش خصوصی را با بن بست مواجه ساخته، به طوری که شماری از شرکت ها را به تعطیلی کشانده است.
روزنامه دولتی عربستانی 'سعودی گازت' هم اعلام کرد که شماری از روسای اتاق های بازرگانی از دولت این کشور خواسته اند، شرکت های خصوصی را از استخدام نیروهای عربستانی به ویژه در زمینه کارهای تخصصی مانند ساخت و ساز معاف کند.
'جان سواکیاناکیس' مدیر مطالعات اقتصادی در مرکز خلیج فارس گفت: اعمال مالیات های متعدد و اقدام دولت برای جایگزینی شهروندان عربستان در مشاغل مختلف، باقی ماندن کارگران خارجی در عربستان را به صرفه نمی کند و به همین دلیل شمار زیادی از آنها طی سال های آتی کشور را ترک خواهند کرد.
بروز مشکلات در بخش های مختلف اقتصادی باعث شده، دولت از برخی تصمیمات گذشته خود عقب نشینی کند .
روزنامه 'الوطن' عربستان در این خصوص نوشت: بر اساس یکی از قوانینی که دولت وضع کرده بود، شرکت های تجاری بزرگ باید تمامی کارگران خارجی را با کارگران عربستانی جایگزین می کرد، اما بروز مشکلات عمده باعث شده تا دولت با یک گام عقب نشینی این میزان را به 70 درصد کاهش دهد.
همه تدابیر سعودی در حالی اتخاذ شده که میزان بیکاری نه تنها کاهش نیافته که افزایش هم داشته است . بر اساس بیانیه های شورای آمار عربستان که هفته گذشته منتشر شد، میزان بیکاری شهروندان سعودی در چهار ماهه اول سال جاری در مقایسه با چهار ماهه آخر سال گذشته از 12.8 به 12.9 درصد افزایش یافته است .

** کمرنگ شدن آمال رژیم سعودی
در سه ماهه اول سال جاری میلادی اقتصاد عربستان که در سال گذشته به علت کاهش بهای نفت دچار رکود شده بود، 2.4 درصد رشد کرد . به گفته یک اقتصاددان برجسته عربستانی ساکن لندن، بازداشت حدود 350 نفر از بازرگانان این کشور به اتهام فساد و بازگرداندن صد میلیارد دلار از اموال آنها ، باعث از بین رفتن اعتماد به اقتصاد عربستان شده و از حجم سرمایه گذاری ها در این کشور کاسته است.
برخی کارشناسان سعودی، آثار مهاجرت معکوس کارگران خارجی را کم اهمیت می دانند و می گویند که این یک دوره انتقالی است و طبیعتا شاهد برخی مشکلات هستیم ، ولی اوضاع در بلند مدت بهتر خواهد شد، اما واقعیت ها عینی و ملموس این ایده را کمرنگ نشان می دهند .
کارشناسان منتقد رژیم سعودی اعلام کردند که در سالهای اخیر 7500 شرکت کوچک و500 شرکت بزرگ ورشکسته شده اند و جمع معاملات مسکن از 27 هزار به 5 هزار مورد کاهش یافته که این نشان دهنده رکود شدید در این کشور محسوب می شود.
آمارهای اقتصادی نشان می دهد، هم اکنون از 20 میلیون نفر جمعیت عربستان 13 میلیون نفر برای دریافت یارانه ثبت نام کرده اند و دولت در 5 سال اخیر و به دنبال برخی ماجراجویی ها در منطقه و جهان بیش از 300 میلیارد دلار از ذخایر ارزی خود را خرج کرده، به نحوی که اکنون ریاض دچار کسر بودجه بین 30 تا 35 درصدی شده است.
از سوی دیگر برخی منابع خبری عربستان نوشتند که در یک اقدام بی سابقه، دولت همه بانک ها را به پرداخت زکات 15سال گذشته خود مجبور کرده است.
این شرایط اقتصادی در کنار اقدامات ماجراجویانه دولت به ویژه اصرار بر ادامه تجاوز نظامی به یمن که تاکنون میلیاردها دلار برای این کشور هزینه در بر داشته، چشم انداز 2030 را تیره و تار ساخته است .
خاورم** 1508**1651
  1. تودی فا   
  2. اجتمایی
لطفاً جهت فعال سازی این گزینه وارد حساب کاربری خود شوید   ورود | ثبت نام | مرور اخبار
avatar
جهت دسترسی به تمامی امکانات وب سایت نیاز است وارد حساب کاربری خود شوید درصورتی که هنوز نام کاربری ایجاد نکرده اید از کلید ثبت نام یا جهت ورود بحساب کاربری خود از کلید ورود استفاده نمایید   ورود | ثبت نام | مرور اخبار